Gothische Beelden in Boedapest

Zeg iets. Ja, zeg toch iets over die beelden in het museum op de burcht van Boedapest aan de Donau. Of mag je hier niet spreken als de glasdeur achter je dicht zwaait. Schrikken deze houten beelden van sprekende mensen, van fluisterende bezoekers in de museumzaal? Foto’s mag je alleen maken als je een apart foto-ticket koopt alsof je zonder camera een rivaal van ze wordt? Hoe lang wachten deze beelden al – op jou of op elkaar? Deze Maria’s en onbekende Heiligen, de oudste bewoners van het paleis. Deze zwijgende verschijningen uit Bijbeltaferelen, eenzame, afgezonderde gestalten. In Middeleeuws blauw, rood en diepgroen en somber bruin geverfd, beschilderd, bedekt in kleur als kleding. Modern door hun lichamelijke disproportie: te grote hoofden, het onontwarbaar haar, de gedrongen gestalte, hun pianotoets vingers. Hun vierkanten verschijning. Grondeloos door hun schuin opwaartse of neergeslagen blik, ingetogen, hun ongestoord kijken in het niets, in de grote Leegte.  Melancholisch door hun naïeve, weerloze houding en onbestemde uitdrukking voor de eeuwigheid, die ze al zo lang en gelaten ondergaan. Mannen met krulhaar en krulbaarden, met staf. Vrouwen met glimlach, in lang gewaad met kind op de arm. Beelden zonder hand of voet, zonder arm. Onbeweeglijk, in gedachten verzonken. Ze stammen uit de veertiende eeuw en de omstreken van Boedapest. Hun gestalten aangevreten door de onvermoeibare houtworm, vermoord in het zelf gevroten gat met gif dat hun vraatzucht uiteindelijk heeft gestopt. Geduldig wachten ze, doorstaan alle bezoeken, wachten tot het avond wordt, het museum op de burcht gesloten. Tot ze bevrijd zijn van de sluipende suppoosten die heen en weer schuiven als naamloze schimmen, zaal in, zaal uit, met een fluistering of gebaar het fotograferen zonder ticket verbieden. Alsof de Heiligen zich schamen voor de aandacht, de camera, de ogen, vrede hebben met hun verstild bestaan. Er wordt alleen gefluisterd, gesloft, gefotografeerd. Tot de bel van de sluitingstijd klinkt en je verstart tot gothisch beeld.

Szigetvar in Hongarije

schilderij van het bolwerk van de sultan in Szigetvar

Ooit gehoord van Szigetvar? Het ligt in het zuiden van Hongarije. 

De wegen van de geschiedenis lijken ondoorgrondelijk

Uit Wikipedia

Szigetvár ontleent zijn bekendheid aan een veldslag die in 1566 tegen de Turken werd gevoerd. De burcht van Szigetvár lag op eilanden in het moerasgebied (de naam betekent eilandburcht) en was daardoor niet gemakkelijk te veroveren. Precies 33 dagen lang hield de commandant de burcht, Miklós Zrínyi, zich met 2.500 verdedigers staande tegen een Turkse overmacht van 80.000 man onder leiding van sultan Süleyman. Ondanks verlokkende aanbiedingen - zo zou bij overgave het Kroatisch-Hongaarse Zrinyi voor altijd heersen over de Turkse satellietstaten Kroatië en Slovenië - gaf Zrinyi het niet op. Toen de strijd ten slotte een gevecht van man tegen man, wonnen de Turken en overleefden slechts enkele verdedigers van de burcht de slag.
De kleinzoon van de gesneuvelde Miklós Zrinyi schreef het drama 'De val van Sziget'. De burcht, die door de Turken werd opgebouwd, werd na 1960 gerestaureerd. Op het Zrinyi tér staan een monument voor de commandant en de voormalige moskee, oorspronkelijk met twee minaretten, die tegen het eind van de 18e eeuw in een barokke rooms-katholieke kerk werd veranderd.

Europa, Europa

Europa, hoe anders ben je dan je schijnt. Hoe vergeten ben je wie je bent geworden. Europa, kijk in de spiegel en zie wie daarin verschijnt. Europa vergeet niet dat de Verlichting hier geboren werd.

Migrant of Balling?

Migrant of Balling?

Als de migrant geen vluchteling is en geen asielzoeker, is hij dan een balling? Is hij werkelijk verdreven uit zijn vaderland? Ja, dan wil hij zo spoedig mogelijk terug als het kan. Dat wil zeggen dat hij veilig kan terugkeren zonder te worden vervolgd. Als hij niet kan terugkeren, is hij meestal vervuld van nostalgie, heimwee en verlangen ooit weer 'thuis' te komen. Thuis is zijn geboortegrond. Heimwee is in deze zin een verlangen naar wat niet meer bestaat.  Een man als de Amerikaanse schrijver Edward Saïd uit Palestina was een balling. De Russische émigrés in Parijs na de Revolutie waren ballingen. De Na-oorlogse mensen afkomstig uit Oost-Duitsland  en wonend in de Bondsrepubliek waren ballingen. De historicus graaf Christian von Krockow schreef er indringende boekjes over. Ballingen zijn mensen die ontheemd zijn, wier vaderland eigenlijk niet meer bestaat of dat fundamenteel veranderd is en daardoor in wezen niet meer bestaat.

San Gimignano

                                           Nieuw


Zie onder  My Stories  - Verhalen,  

op de startpagina van dit blog (aan de linkerzij)



De Wolvin van San Gimignano

Katja Petrowskaja

Vielleicht Esther, geschreven door Katja Petrowskaja

(zie rubriek boekbesprekingen van dit blog)